İbrahim'in Çocukları-Makalelere Dönün
Yahudilik’te, İslamiyet’te ve Hristiyanlık’ta İbrahim’in büyük bir peygamber olduğu kabul edilir ve hatta İbrahim’in bu dinlerin babası olduğuna inanılır. Aynı zamanda bu dinlerin inançları arasında farklılıklar vardır. İbrahim üç dinin de babası mıdır? İbrahim üç dine inanıp uyguladı mı? İbrahim’den büyük uluslar ve dinler geldiğini biliyoruz ama acaba İbrahim de belli bir inanç var mıydı? Önce tarihe göz atalım.
Tevrat’ta Rab İbrahim’e: “Seni büyük bir ulus yapacağım, Seni kutsayacak, sana ün kazandıracağım, Bereket kaynağı olacaksın. Seni kutsayanları kutsayacak, Seni lanetleyeni lanetleyeceğim. Yeryüzündeki bütün halklar Senin aracılığınla kutsanacak." diyerek söz verdi. (Yaratılış 12.1-3) Bu ayetlerden İbrahim ve soyunun büyük bir ulus olacağını çıkarırız. İbrahim’in karısı Saray İbrahim’e çocuk verememişti. Bu yüzden Saray Mısırlı cariyesi Hacer’i kocası İbrahim’e karı olarak verdi. Hacer hamile kalıp İsmail’i doğurdu. Rab’bin meleği Hacer’e şöyle dedi: “Senin soyunu öyle çoğaltacağım ki, kimse sayamayacak…O herkese, herkes de ona karşı çıkacak. Kardeşlerinin hepsiyle çekişme içinde yaşayacak." (Yaratılış 16. 10,12) İbrahim’in oğlu İsmail’in soyundan büyük bir ulus meydana geldi. İsmail’in soyundan Araplar ve Muhammet geldi. Muhammet İslamiyet’in peygamberiydi. Bu şekilde İbrahim’den hem bir ulus hem de bir din oluşturuldu.
Zamanla Rab yine İbrahim’e şöyle söz verdi: “Hayır. Ama karın Sara sana bir oğul doğuracak, adını İshak koyacaksın" dedi,"Onunla ve soyuyla antlaşmamı sonsuza dek sürdüreceğim. İsmail'e gelince, seni işittim. Onu kutsayacak, verimli kılacak, soyunu alabildiğine çoğaltacağım. On iki beyin babası olacak. Soyunu büyük bir ulus yapacağım. Ancak antlaşmamı gelecek yıl bu zaman Sara'nın doğuracağı oğlun İshak'la sürdüreceğim." (Yaratılış 17. 19-21) Sara hamile kalıp İshak’ı doğurdu. İshak’ın oğlu Yakup’tu ve onun soyundan İsrailliler geldi. Tanrı İsrail oğullarına Yahudiliği verdi. Böylece İbrahim’den hem bir ulus hem bir din oluşturulmuş oldu. Buna dayanarak Yahudiliğin ve İslamiyet’in İbrahim’den geldiği söylenebilir. Buradan İbrahim’in Yahudiliği ve İslamiyeti benimsediği çıkarılamaz. Bu dinlerin kaynağının İbrahim olduğunu söylendi. Peki, Hristiyanlık bunun neresinde duruyor? Rab’bin İbrahim’e verdiği söze geri dönelim.
Rab, İbrahim’e bir bereket kaynağı olacağını ve yeryüzündeki bütün halkların onun aracılığıyla kutsanacağını söylemişti. Sonra Rab İbrahim’e dediğini İshak(Yaratılış 26.3-4), Yakup(Yaratılış 28.13-14), ve Yahuda’ya(Yaratılış 49.1,8,10) da dedi. Vaat sırayla onlara geçiyordu. İncil’in ilk sayfasında bir soy ağacıyla karşılaşıyoruz-İsa Mesih’in soy ağacıdır- İncil şöyle der: “İbrahim oğlu, Davut oğlu İsa Mesih'in soy kaydı şöyledir: İbrahim İshak'ın babasıydı, İshak Yakup'un babasıydı, Yakup Yahuda ve kardeşlerinin babasıydı...” (Matta 1.1) Bu neyi teblig ediyor? “Rab’bin İbrahim’e ettiği vaat İsa Mesih’in gelmesiyle nihayet gerçekleşiyor! Vaat edilen bereket kaynağı İsa Mesih’tir!” (Yuhanna 1.10-13, 5.38-40, 7.37-38, 10.10, 11.25-26, 14.6).
Hristiyanlar derken söyle demek istiyorum: Rab İsa Mesih’e iman edip sonsuz yaşama sahip olanlardır. Hristiyanlar İbrahim’in onların babaları olduğunu kabul ederler. Bizim hâlâ öğrenemdiğimiz bir şey var: İbrahim’in neye inandığı?
İncil’de İsa Mesih’le Ferisiler arasında ilginç bir görüşme oldu. Ferisiler İsa’ya: “Bizim babamız İbrahim'dir" diye karşılık verdiler. İsa, "İbrahim'in çocukları olsaydınız, İbrahim'in yaptıklarını yapardınız" dedi. İbrahim’in yaptıkları nelerdir? Tevrat’a göre İbrahim Tanrı’ya iman etti. Tevrat der ki: Avram(İbrahim) RAB'be iman etti, RAB bunu ona doğruluk saydı(Yaratılış 15.6). İncil’de İbrahim’le ilgili şöyle der: "İbrahim Tanrı'ya iman etti, böylece aklanmış sayıldı." (Galatyalılar 3.6) Ferisilik Yahudiliğin bir meshebidir. İsa’nın onlara ne dediğine bakalım: “Ama şimdi beni: Tanrı'dan işittiği gerçeği sizlere bildireni, öldürmek istiyorsunuz. İbrahim bunu yapmadı. Tanrı Babanız olsaydı, beni severdiniz" dedi. "Çünkü ben Tanrı'dan çıkıp geldim. Kendiliğimden gelmedim, beni O gönderdi.”(Yuhanna 8. 40,42) Burada önemli bir nokta var. İsa Tanrı’dan geldiğini söyledi ama Ferisiler ona inanmadılar. Birçok insan tek Tanrı’nın var olduğunu söylüyor, ama ona iman etmiyor. İsa devam ederek şöyle dedi: “Babanız İbrahim günümü göreceği için sevinçle coşmuştu. Gördü ve sevindi." Yahudiler, "Sen daha elli yaşında bile değilsin. İbrahim'i de mi gördün?”dediler. İsa,"Size doğrusunu söyleyeyim, İbrahim doğmadan önce ben varım*" dedi. “O zaman İsa'yı taşlamak için yerden taş aldılar, ama O gizlenip tapınaktan çıktı.”(Yuhanna 8.56-59) Ferisiler niçin İsa’yı taşlamak istedi?
İsa Tanrı olduğunu açıkladı. İsa ‘ben varım’ dediğinde, Tanrı’ya ait bir ismi kullandı. Tevrat’ta Rab Musa’ya şöyle dedi: Tanrı, "Ben Ben'im" dedi, "İsrailliler'e de ki, 'Beni size Ben Ben'im diyen gönderdi.' (Mısır’dan Çıkış 3.14) Yahudiliğe göre Tanrı’nın bir eşi yoktur. Oysa İsa Mesih kendisini Tanrı olarak görmüştü. Bu yüzden onlar İsa’yı küfreden bir adam olarak gördüler ve onu taşlamak istediler. Yukarıdaki bilgiyi pekiştirelim.
İbrahim Tanrı’ya iman etti. O İsa’nın gününü gördü ve sevindi. Isa’ya göre Ferisiler İbrahim’in çocukları degildi, çünkü İbrahim’in yaptığını yapmadılar. Üstelik İsa, Ferisiler onu sevmediği için onların Tanrı’nın çocuklarıdır. Kesinlikle fıziksel olarak İsmail ve İshak’tan gelenler İbrahim’in çocukları olduğu söylenebilir. Hristiyanlar: “Biz İbrahim’in ruhsal çocuklarıyız.” diyorlar. Herşeye rağmen kim İbrahim’in çocukları olduğu söyleyebilir ki?
İncil der ki: “İbrahim daha sünnetsizken imanla aklandığının kanıtı olarak sünnet işaretini aldı. Öyle ki, sünnetsiz oldukları halde iman edenlerin hepsinin babası olsun, böylece onlar da aklanmış sayılsın.” (Romalılar 4.11) İbrahim bütün iman edenlerin babasıdır. Eğer İbrahim’in çocukları olmak istersek, onun yaptığı gibi yapmalıyız. Tevrat’a göre İbrahim Tanrı’ya iman etti. İsa’ya göre İbrahim kendine (İsa’ya) iman etti. Müslüman, Yahudi, Hristiyan dediğimiz halde, bizim İbrahim’in çocukları olma olasılığımız düşüktür. İbrahim’ın çocukları olmak için sadece ve sadece İbrahim’in inandığı gibi inanmalıyız.
*varım-“Geçmişte de vardım, şimdi de varım, gelecekte de var olacağım.” demek istiyor.
Makalelere Dönün
Tevrat’ta Rab İbrahim’e: “Seni büyük bir ulus yapacağım, Seni kutsayacak, sana ün kazandıracağım, Bereket kaynağı olacaksın. Seni kutsayanları kutsayacak, Seni lanetleyeni lanetleyeceğim. Yeryüzündeki bütün halklar Senin aracılığınla kutsanacak." diyerek söz verdi. (Yaratılış 12.1-3) Bu ayetlerden İbrahim ve soyunun büyük bir ulus olacağını çıkarırız. İbrahim’in karısı Saray İbrahim’e çocuk verememişti. Bu yüzden Saray Mısırlı cariyesi Hacer’i kocası İbrahim’e karı olarak verdi. Hacer hamile kalıp İsmail’i doğurdu. Rab’bin meleği Hacer’e şöyle dedi: “Senin soyunu öyle çoğaltacağım ki, kimse sayamayacak…O herkese, herkes de ona karşı çıkacak. Kardeşlerinin hepsiyle çekişme içinde yaşayacak." (Yaratılış 16. 10,12) İbrahim’in oğlu İsmail’in soyundan büyük bir ulus meydana geldi. İsmail’in soyundan Araplar ve Muhammet geldi. Muhammet İslamiyet’in peygamberiydi. Bu şekilde İbrahim’den hem bir ulus hem de bir din oluşturuldu.
Zamanla Rab yine İbrahim’e şöyle söz verdi: “Hayır. Ama karın Sara sana bir oğul doğuracak, adını İshak koyacaksın" dedi,"Onunla ve soyuyla antlaşmamı sonsuza dek sürdüreceğim. İsmail'e gelince, seni işittim. Onu kutsayacak, verimli kılacak, soyunu alabildiğine çoğaltacağım. On iki beyin babası olacak. Soyunu büyük bir ulus yapacağım. Ancak antlaşmamı gelecek yıl bu zaman Sara'nın doğuracağı oğlun İshak'la sürdüreceğim." (Yaratılış 17. 19-21) Sara hamile kalıp İshak’ı doğurdu. İshak’ın oğlu Yakup’tu ve onun soyundan İsrailliler geldi. Tanrı İsrail oğullarına Yahudiliği verdi. Böylece İbrahim’den hem bir ulus hem bir din oluşturulmuş oldu. Buna dayanarak Yahudiliğin ve İslamiyet’in İbrahim’den geldiği söylenebilir. Buradan İbrahim’in Yahudiliği ve İslamiyeti benimsediği çıkarılamaz. Bu dinlerin kaynağının İbrahim olduğunu söylendi. Peki, Hristiyanlık bunun neresinde duruyor? Rab’bin İbrahim’e verdiği söze geri dönelim.
Rab, İbrahim’e bir bereket kaynağı olacağını ve yeryüzündeki bütün halkların onun aracılığıyla kutsanacağını söylemişti. Sonra Rab İbrahim’e dediğini İshak(Yaratılış 26.3-4), Yakup(Yaratılış 28.13-14), ve Yahuda’ya(Yaratılış 49.1,8,10) da dedi. Vaat sırayla onlara geçiyordu. İncil’in ilk sayfasında bir soy ağacıyla karşılaşıyoruz-İsa Mesih’in soy ağacıdır- İncil şöyle der: “İbrahim oğlu, Davut oğlu İsa Mesih'in soy kaydı şöyledir: İbrahim İshak'ın babasıydı, İshak Yakup'un babasıydı, Yakup Yahuda ve kardeşlerinin babasıydı...” (Matta 1.1) Bu neyi teblig ediyor? “Rab’bin İbrahim’e ettiği vaat İsa Mesih’in gelmesiyle nihayet gerçekleşiyor! Vaat edilen bereket kaynağı İsa Mesih’tir!” (Yuhanna 1.10-13, 5.38-40, 7.37-38, 10.10, 11.25-26, 14.6).
Hristiyanlar derken söyle demek istiyorum: Rab İsa Mesih’e iman edip sonsuz yaşama sahip olanlardır. Hristiyanlar İbrahim’in onların babaları olduğunu kabul ederler. Bizim hâlâ öğrenemdiğimiz bir şey var: İbrahim’in neye inandığı?
İncil’de İsa Mesih’le Ferisiler arasında ilginç bir görüşme oldu. Ferisiler İsa’ya: “Bizim babamız İbrahim'dir" diye karşılık verdiler. İsa, "İbrahim'in çocukları olsaydınız, İbrahim'in yaptıklarını yapardınız" dedi. İbrahim’in yaptıkları nelerdir? Tevrat’a göre İbrahim Tanrı’ya iman etti. Tevrat der ki: Avram(İbrahim) RAB'be iman etti, RAB bunu ona doğruluk saydı(Yaratılış 15.6). İncil’de İbrahim’le ilgili şöyle der: "İbrahim Tanrı'ya iman etti, böylece aklanmış sayıldı." (Galatyalılar 3.6) Ferisilik Yahudiliğin bir meshebidir. İsa’nın onlara ne dediğine bakalım: “Ama şimdi beni: Tanrı'dan işittiği gerçeği sizlere bildireni, öldürmek istiyorsunuz. İbrahim bunu yapmadı. Tanrı Babanız olsaydı, beni severdiniz" dedi. "Çünkü ben Tanrı'dan çıkıp geldim. Kendiliğimden gelmedim, beni O gönderdi.”(Yuhanna 8. 40,42) Burada önemli bir nokta var. İsa Tanrı’dan geldiğini söyledi ama Ferisiler ona inanmadılar. Birçok insan tek Tanrı’nın var olduğunu söylüyor, ama ona iman etmiyor. İsa devam ederek şöyle dedi: “Babanız İbrahim günümü göreceği için sevinçle coşmuştu. Gördü ve sevindi." Yahudiler, "Sen daha elli yaşında bile değilsin. İbrahim'i de mi gördün?”dediler. İsa,"Size doğrusunu söyleyeyim, İbrahim doğmadan önce ben varım*" dedi. “O zaman İsa'yı taşlamak için yerden taş aldılar, ama O gizlenip tapınaktan çıktı.”(Yuhanna 8.56-59) Ferisiler niçin İsa’yı taşlamak istedi?
İsa Tanrı olduğunu açıkladı. İsa ‘ben varım’ dediğinde, Tanrı’ya ait bir ismi kullandı. Tevrat’ta Rab Musa’ya şöyle dedi: Tanrı, "Ben Ben'im" dedi, "İsrailliler'e de ki, 'Beni size Ben Ben'im diyen gönderdi.' (Mısır’dan Çıkış 3.14) Yahudiliğe göre Tanrı’nın bir eşi yoktur. Oysa İsa Mesih kendisini Tanrı olarak görmüştü. Bu yüzden onlar İsa’yı küfreden bir adam olarak gördüler ve onu taşlamak istediler. Yukarıdaki bilgiyi pekiştirelim.
İbrahim Tanrı’ya iman etti. O İsa’nın gününü gördü ve sevindi. Isa’ya göre Ferisiler İbrahim’in çocukları degildi, çünkü İbrahim’in yaptığını yapmadılar. Üstelik İsa, Ferisiler onu sevmediği için onların Tanrı’nın çocuklarıdır. Kesinlikle fıziksel olarak İsmail ve İshak’tan gelenler İbrahim’in çocukları olduğu söylenebilir. Hristiyanlar: “Biz İbrahim’in ruhsal çocuklarıyız.” diyorlar. Herşeye rağmen kim İbrahim’in çocukları olduğu söyleyebilir ki?
İncil der ki: “İbrahim daha sünnetsizken imanla aklandığının kanıtı olarak sünnet işaretini aldı. Öyle ki, sünnetsiz oldukları halde iman edenlerin hepsinin babası olsun, böylece onlar da aklanmış sayılsın.” (Romalılar 4.11) İbrahim bütün iman edenlerin babasıdır. Eğer İbrahim’in çocukları olmak istersek, onun yaptığı gibi yapmalıyız. Tevrat’a göre İbrahim Tanrı’ya iman etti. İsa’ya göre İbrahim kendine (İsa’ya) iman etti. Müslüman, Yahudi, Hristiyan dediğimiz halde, bizim İbrahim’in çocukları olma olasılığımız düşüktür. İbrahim’ın çocukları olmak için sadece ve sadece İbrahim’in inandığı gibi inanmalıyız.
*varım-“Geçmişte de vardım, şimdi de varım, gelecekte de var olacağım.” demek istiyor.
Makalelere Dönün
